MQL5'te bir piyasa yapıcı algoritma oluşturma

Likidite nedir?

Finansal piyasaların likiditesi, piyasanın emirler ve pozisyonlar şeklinde para ile "doygunluğudur". Bu, yatırımcıların büyük miktarlarda hızlı bir şekilde hisse senedi (veya döviz) satmasına olanak tanır. Piyasa likiditesi ne kadar yüksek olursa, kayma nedeniyle önemli kayıplar olmadan bir varlığı büyük miktarlarda satmak veya almak o kadar kolay olur. 

Kayma, büyük yatırımcıların baş belasıdır: en büyük fonlar, büyük bir pozisyonu yönetmenin o kadar kolay olmadığını ve genellikle işlemin yalnızca emir "kayması" nedeniyle zararla kapatıldığını belirtir. Emir kayması, bir işlemin belirli bir fiyattan açılıp beklenenden farklı bir fiyattan gerçekleşmesi durumunda meydana gelir. Bir yatırımcının yalnızca birkaç yüz doları olduğunda, genellikle likidite ile ilgili herhangi bir sorun yaşanmaz (üçüncü sınıf kripto paraların tamamen likit olmayan piyasa derinlikleri hariç). Ancak söz konusu olan yüz milyonlarca dolar olduğunda, bir pozisyonu aynı anda açmak ve kapatmak zordur. Bu durum doğrudan piyasa likiditesiyle ilgilidir.

Piyasa yapıcıları sayesinde piyasadaki likidite dolmaktadır. Ana görevleri likiditeyi korumaktır. Bu piyasa katılımcıları, alım-satımı sizin için mümkün olduğunca sorunsuz hale getirmek için her şeyi yapar, böylece fiyatlarda keskin boşluklar olmaz ve hem alıcı hem de satıcı her zaman kendilerine uygun fiyatları elde eder.

Piyasa yapıcısı olmayan bir piyasada, sıklıkla tek yönde keskin fiyat dalgalanmaları, büyük varlık dalgalanmaları ve fiyat boşlukları görürüz.

Bir piyasa yapıcı nasıl çalışır ve neden bir "kukla ustası" değildir?

Birçok yatırımcı, piyasa yapıcının bir tür kukla ustası olduğundan emindir - fiyatları istediği yere taşıyan, durma seviyelerini kıran, kalabalığı durma emirleri vermesi için kandıran vb. bir manipülatör.

Aslında piyasa yapıcının "kalabalığın" kaybetmesini sağlamasına hiç ihtiyacı yoktur. Piyasa "kalabalığı" makaslar, komisyonlar ve swaplar nedeniyle kendi başına kaybeder. 

Piyasanın doğru yönde hareket etmesi konusuna gelince, bu da bir piyasa yapıcının görevi değildir. Bir piyasa yapıcının borsa ile yaptığı anlaşma uyarınca yapmakla yükümlü olduğu tek şey, bir alıcıya alış fiyatı ve bir satıcıya satış fiyatı sağlamak ve gerekirse boş "piyasa derinliğini" doldurmaktır.

Piyasa yapıcılar olmasaydı, piyasa tamamen farklı olurdu: sürekli fiyat boşlukları, her iki yönde sürekli sıkışmalar ve her iki yönde büyük fiyat sıçramaları görürdük. Tüm bunlar bugün hala bir piyasa yapıcının bulunmasının karlı olmadığı piyasalarda, örneğin birçok ABD penny hisse senedinde görülebilir.

Kripto piyasasında yeni AMM teknolojileri

Peki ya bir katılımcıyı akıllı bir sözleşme ile değiştirirsek? Başka bir deyişle, piyasa yapıcılar yerine arz ve talebi ayarlayan ve genel kotasyonu sağlayan otomatik bir sistem kursak nasıl olur?

Merkezi olmayan borsalar (DEX) kabaca bu şekilde ortaya çıkmıştır. AMM (otomatik piyasa yapıcı) mekanizmasını ilk kullanan onlar olmuştur. AMM algoritması, aralarındaki işlemler için katılımcıların kaynağını kullanan özel bir likidite havuzu aracılığıyla çalışır. Borsalardaki fiyat ve hacim her zaman algoritma tarafından kontrol edilir. Bu, tüm satıcıları tüm alıcılarla bir araya getirerek katılımcıların zarar görmemesini sağlar. Ancak gerçekte, tüm DEX'lerde büyük fiyat kaymaları vardır. Büyük bir işlem hacmi olması durumunda token borsasında büyük bir yüzde kaybetmeniz garantidir.

Ayrıca, bu yenilik piyasa manipülasyonlarını ortadan kaldırmamıştır. Bir DEX'te bunlardan bol miktarda vardır. Token yaratıcıları bile bir DEX üzerinde tokenlarını kolayca şişirebilir ve tüm token likidite havuzunu nakde çevirebilir.

Piyasa yapıcılar fiyat manipülasyonlarıyla nasıl mücadele ediyor?

Bu piyasa yapıcıların sorumluluğunda olmasa da, fiyatlar hileli katılımcılar tarafından henüz yükseltilmeye başlamışken müdahale ederler ve böylece şişir ve boşalt (pump and dump) şeması düzenleme girişimlerini çoğunlukla daha başlangıçta ortadan kaldırırlar. Bu ilk aşamalarda piyasa yapıcı, "piyasa" fiyatlarını yukarı çekmeye çalışan katılımcılara büyük miktarlarda limit emirleri atar. Bu, talebi söndürür, dolayısıyla şişirme şemalarına yeni katılanlar sıklıkla piyasa yapıcı karşısında başarısız olurlar. Ancak şişirme şeması iyi planlanmışsa, fiyatı güçlü bir şekilde hareket ettiren çok sayıda piyasa emrinin akışı, piyasa yapıcıyı geçici olarak piyasayı terk etmeye zorlar.

Piyasa yapıcılar piyasadan ne zaman ayrılır?

Piyasa yapıcıların çoğu borsalarla yaptıkları anlaşmalarda tatillerde, anormal aktivite dönemlerinde ve önemli haberlerin yayınlandığı dönemlerde algoritmalarını kapatmalarını ve piyasadan ayrılmalarını şart koşmaktadır. Bunun nedeni, piyasa yapıcıların sermayelerini korumak istemeleridir. 

Piyasa yapıcının piyasayı terk ettiğini makasın genişlemesiyle hemen görebiliriz. Güçlü bir küresel haber yayınlandığında ECN'de bile makasın nasıl genişlediğini görmüşsünüzdür. Normal makas darlığı, piyasa yapıcıların çabalarıyla elde edilir. Bu nedenle, onlar olmadan, geniş makaslar, büyük fiyat kaymaları, ani düşüşler ve fiyat sıçramaları gibi çok kötü işlem koşullarıyla karşı karşıya kalırız.

Piyasa yapıcının stok riski nedir?

Birçok kişi bir piyasa yapıcının hiçbir risk taşımadığını düşünür. Ancak durum böyle değildir. Bir piyasa yapıcının ana riski stok riskidir. Bu risk, bir pozisyonun, elden çıkarılamadan ve makastan para kazanılamadan bir yönde keskin bir şekilde hareket edebilmesi gerçeğinde yatmaktadır. Örneğin, çılgın bir kalabalık bir varlığı sattığında, piyasa yapıcı tüm arzı satın almak zorunda kalır. Sonuç olarak, fiyat negatife düşerek piyasa yapıcıyı zarara sürükler. 

Şirketler, özel makas merkezleme denklemleri kullanarak ve alış ve satış için en uygun fiyatı belirleyerek bu riskten kaçınmaya çalışırlar. Ancak bu her zaman başarılabilir değildir. Fiyat ideal olmasa bile, piyasa yapıcının görevi piyasaya likidite sağlamaktır ve geçici olarak zararına çalışıyor olsalar dahi bu işi yapmak zorundadırlar. 

Gezegendeki en büyük piyasa yapıcı olan Kenneth Griffin'in şirketinin kayıtlarının incelenmesi

Dünyanın en büyük piyasa yapıcısının - Kenneth Griffin tarafından kurulan Citadel Securities - faaliyetlerini analiz ederken, finansal piyasalardaki rolünün ne kadar önemli olduğu ortaya çıkıyor.

Şirketin raporları etkileyici bir sonuç gösteriyor: ABD borsasındaki her 10 işlemden 7'si bu piyasa yapıcı tarafından sağlanan likiditeye bağlıdır. Bu faaliyet, Citadel Securities'in bu piyasada istikrarın ve likiditenin mevcudiyetinin korunmasındaki önemli rolünü ortaya koymaktadır.

Griffin'in şirketinin etkisinin ölçeğini değerlendirecek olursak, her gün yaklaşık 900 milyon lot ABD hissesinin algoritmalarından geçtiğinden bahsedilebilir. Bu önemli işlem hacmi, şirketin ABD borsasındaki yüksek aktivitesini ve etkisini yansıtıyor.

Bu arada, Kenneth Griffin'in yönlendirilmiş alım-satımdan piyasa yapıcılığına geçişi çok ilginçtir. Griffin'in şirketi, Asya borsalarını aktif olarak keşfederek ve orada likidite sağlayarak çok aktif bir şekilde küresel piyasalara açılmaktadır.

 

Bir piyasa yapıcı Uzman Danışmanı hazırlama

Teoriyi çözdük. Bir piyasa yapıcı Uzman Danışmanı oluşturmaya başlamanın zamanı geldi! Elbette algoritmamız çok basit olacaktır. Özel denklemlere göre makas alım-satımı yapmayacağız. 

Bunun yerine, iki limit emrini sürekli açık tutacak en basit algoritmayı uygulayacağız - sell limit ve buy limit.

MQL5'te piyasa yapıcılığının en basit uygulaması

Algoritmamızın kodunu analiz edelim. Kod başlığı. Bu bölüm, lot büyüklüğü, kar seviyeleri, Uzman Danışman sihirli numarası, alım-satım için seçilen döviz pariteleri vb. gibi stratejinin temel parametrelerini ayarlar:

//+------------------------------------------------------------------+
//|                                                  MarketMaker.mq5 |
//|                                Copyright 2023, Evgeniy Koshtenko |
//|                                                                  |
//+------------------------------------------------------------------+
#property copyright "Copyright 2023, Evgeniy Koshtenko"
#property link      "https://www.mql5.com/en/users/koshtenko"
#property version   "1.00"

#include <Trade\Trade.mqh>        // Include the CTrade trading class

//--- input parameters
input double Lots       = 0.1;    // lot
input double Profit     = 0.1;    // profit
input double BProfit    = 11;     // buy profit
input double SProfit    = 11;     // sell profit
input int StopLoss      = 0;      // stop loss
input int TakeProfit    = 0;      // take profit
input int    Count      = 5;      // number of orders
input int    Delta      = 55;     // delta
input int    Magic      = 123;    // magic number

input bool   BuyLimit   = 1;      // Buy Limit
input bool   SellLimit  = 1;      // Sell Limit

input string Symbol1    = "EURUSD";
input string Symbol2    = "GBPUSD";
input string Symbol3    = "USDCHF";
input string Symbol4    = "USDJPY";
input string Symbol5    = "USDCAD";
input string Symbol6    = "AUDUSD";
input string Symbol7    = "NZDUSD";
input string Symbol8    = "EURGBP";
input string Symbol9    = "CADCHF";
input int MaxOrders = 20; // Max number of orders
CTrade trade;

datetime t=0;
int delta=0;

Emirler arasındaki delta, kapanış karı (toplam, alış karı ve satış karı), Uzman Danışman sihirli numarası, alım-satım kütüphanesini içe aktarma, alım-satım için döviz paritelerini seçme ve emir sayısını sınırlandırma gibi temel ayarları içerir.

Başlatma ve sonlandırma fonksiyonları genellikle standarttır. OnInit() fonksiyonu Uzman Danışman başladığında çağrılır, OnDeinit() fonksiyonu ise Uzman Danışman sonlandığında çağrılır. OnInit(), Uzman Danışman sihirli numarasını ve işlem fonksiyonu zamanlayıcısını ayarlar:

//+------------------------------------------------------------------+
//| Expert initialization function                                   |
//+------------------------------------------------------------------+
int OnInit()
  {
//---
   // Set a timer with a resolution of 10000 milliseconds (10 seconds) 
   EventSetMillisecondTimer(100000);
   trade.SetExpertMagicNumber(Magic);
//---
   return(INIT_SUCCEEDED);
  }

//+------------------------------------------------------------------+
//| Expert deinitialization function                                 |
//+------------------------------------------------------------------+
void OnDeinit(const int reason)
  {// Disable timer
   EventKillTimer();
   Comment("");
  }
//+------------------------------------------------------------------+
//|                                                                  |
//+------------------------------------------------------------------+

Açık emirleri ve açık pozisyonları sayma fonksiyonları. CountOrders ve CountTrades, Uzman Danışman sihirli numarasını dikkate alarak belirli bir sembol için açık emirleri ve pozisyonları sayar.

//+------------------------------------------------------------------+
//|                                                                  |
//+------------------------------------------------------------------+
int CountOrders(string symbol, ENUM_ORDER_TYPE orderType) {
  int count = 0;
  
  for(int i = OrdersTotal()-1; i >= 0; i--) {
      
    ulong ticket = OrderGetTicket(i);
      
    if(!OrderSelect(ticket)) {
      continue;
    }
      
    if(OrderGetInteger(ORDER_TYPE) != orderType) {
      continue;
    }
    
    if(PositionGetString(POSITION_SYMBOL) != symbol ||
       PositionGetInteger(POSITION_MAGIC) != Magic) {
      continue; 
    }
      
    count++;
  }
  
  return count;
}
//+------------------------------------------------------------------+
//|                                                                  |
//+------------------------------------------------------------------+
int CountTrades(string symbol, ENUM_POSITION_TYPE type) {
  int count = 0;
  
  for(int i=PositionsTotal()-1; i>=0; i--) {
    
    ulong ticket=PositionGetTicket(i);
      
    if(!PositionSelectByTicket(ticket)) {
      continue;
    }
    
    if(PositionGetString(POSITION_SYMBOL)==symbol && 
       PositionGetInteger(POSITION_TYPE)==type) {
        
      count++;
    }
  }
  
  return count;
}

Emirleri silme, kar hesaplama ve emirleri kapatma fonksiyonları. DelOrder, sihirli sayıyı kullanarak belirli bir sembol için tüm emirleri siler. AllProfit, sihirli sayıyı dikkate alarak belirli bir sembol için alış/satış işlemlerinden elde edilen toplam karı hesaplar.

//+------------------------------------------------------------------+
//|  Position Profit                                                 |
//+------------------------------------------------------------------+
double AllProfit(string symbol, int positionType = -1) {

  double profit = 0;

  for(int i = PositionsTotal()-1; i >= 0; i--) {

    ulong ticket = PositionGetTicket(i);

    if(!PositionSelectByTicket(ticket)) {
      continue;
    }

    if(PositionGetString(POSITION_SYMBOL) != symbol ||
       PositionGetInteger(POSITION_MAGIC) != Magic) {
      continue;
    }

    if(positionType != -1 && 
       PositionGetInteger(POSITION_TYPE) != positionType) {
      continue;
    }

    profit += PositionGetDouble(POSITION_PROFIT);

  }

  return profit;

}
//+------------------------------------------------------------------+
//|                                                                  |
//+------------------------------------------------------------------+
void CloseAll(string symbol, int positionType = -1) {

  for(int i = PositionsTotal()-1; i >= 0; i--) {

    ulong ticket = PositionGetTicket(i);

    if(!PositionSelectByTicket(ticket)) {
      continue;
    }

    if(PositionGetString(POSITION_SYMBOL) != symbol ||
       PositionGetInteger(POSITION_MAGIC) != Magic) {
      continue;
    }

    if(positionType != -1 && 
       PositionGetInteger(POSITION_TYPE) != positionType) {
      continue;  
    }

    trade.PositionClose(ticket);

  }

}

Son olarak, iki ana fonksiyon işlem fonksiyonu ve tik fonksiyonudur. Trade, belirtilen parametrelere göre buy limit ve sell limit emirleri yerleştirmekten sorumludur. OnTimer, seçilen sembolde işlem yapmak için Trade fonksiyonunu çağırır ve bu sembol için kar bilgilerini görüntüler.

//+------------------------------------------------------------------+
//|                                                                  |
//+------------------------------------------------------------------+
void Trade(string symb)
  {
   double sl = 0, tp = 0;
   double pr=0;
   double Bid=SymbolInfoDouble(symb,SYMBOL_BID);
  
   if(AllProfit(symb)>Profit && Profit>0)
      CloseAll(symb);
   
   if(AllProfit(symb)>Profit && Profit>0)
      CloseAll(symb);
      
   if(AllProfit(symb,0)>BProfit && BProfit>0)
      CloseAll(symb,0);
  
      for(int i=1; i<=Count; i++)
        {
         if(BuyLimit)
           {
           
            if (StopLoss > 0)
                sl = NormalizeDouble(Bid - (StopLoss) * Point(), _Digits);
            if (TakeProfit > 0)
                tp = NormalizeDouble(Bid + (TakeProfit) * Point(), _Digits);
                
            pr=NormalizeDouble(Bid-(Delta+Step)*_Point*i,_Digits);
            trade.BuyLimit(Lots,pr,symb,sl, tp,0,0,"");
           }
         if(SellLimit)
           {
            
            if (StopLoss > 0)
                sl = NormalizeDouble(Bid + (_Point * StopLoss) * Point(), _Digits);
            if (TakeProfit > 0)
                tp = NormalizeDouble(Bid - (_Point * TakeProfit) * Point(), _Digits);
                
            pr=NormalizeDouble(Bid+(Delta+Step)*_Point*i,_Digits);
            trade.SellLimit(Lots,pr,symb,sl, tp,0,0,"");
           }
         
        }
     
  }
//+------------------------------------------------------------------+
//| Expert tick function                                             |
//+------------------------------------------------------------------+
void OnTimer()
  {
   DelOrder();
   Trade(Symbol1);
   Trade(Symbol2);
   Trade(Symbol3);
   Comment("\n All Profit: ",AllProfit(Symbol1),
           "\n Buy Profit: ",AllProfit(Symbol1,0),
           "\n Sell Profit: ",AllProfit(Symbol1,1));
  }
//+------------------------------------------------------------------+
//+------------------------------------------------------------------+--------+

Bu basit Uzman Danışmanın tüm kodu budur.

Test sonuçları

Uzman Danışmanı sınayıcıda varsayılan ayarlarla başlatalım. 1 Şubat 2023'ten 18 Şubat 2024'e kadar EURUSD, GBPUSD, EURGBP, USDJPY ve EURJPY için Uzman Danışman sonuçları:

Karlara göre düşüşler çok büyüktür. Varlıktaki düşüş genellikle yıllık kardan daha fazladır. Uzman Danışman, normal grid Uzman Danışmanlarından çok farklı davranmıyor. Test sonuçları:

Görünüşe göre, bu Uzman Danışman risklerini hiçbir şekilde karşılamıyor. Durma seviyesi olmayan her algoritma gibi, bu da bir saatli bombadır. Herhangi bir kayıp göstermemesine rağmen, hiç kimse piyasada dövizlerin günde %10-15 oranında çöküş yaşamayacağını garanti edemez. Şahsen, son dört yıl bana piyasada kesinlikle her şeyin mümkün olduğunu ve en inanılmaz senaryoların bile gerçekleşebileceğini öğretti, bu nedenle çok yönlü bir Uzman Danışman her şeye hazırlıklı olmalıdır. Bu Uzman Danışman benim değerlendirme kriterlerime uymadığı için yayınlamaya karar verdim.

Sonuç

Böylece, en basit piyasa yapıcı algoritmanın bir örneğini oluşturduk. Elbette bu örnek konuyu açıklama amaçlıdır ve çok basittir. Açıkçası, piyasada uzun zamandır hiçbir piyasa yapıcı bu şekilde çalışmamıştır. Günümüzde, algoritmaları zamana ayak uydurmakta, makine öğrenimi ve sinir ağları kullanmakta, emir defterinden gelen akış verilerine dayalı derin öğrenme uygulamakta ve birçok değişkeni ve fiyat özelliğini dikkate almaktadır. Artık kimse fiyatın üstünde ve altında emir yerleştirmiyor - bu stok riskiyle dolu. Gelecekte, emirler arasındaki optimum deltayı kendi başına belirleyecek olan makine öğrenimini kullanarak bir piyasa yapıcı oluşturmayı denemek mantıklı olabilir.